بیماریهای قلبی و عروقی از مهمترین مشکلات سلامتی در جهان هستند و گاهی ممکن است بدون علائم واضح پیشرفت کنند. به همین دلیل شناخت نشانههای هشداردهنده میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. بعضی علائم قلبی کاملاً مشخص هستند، اما برخی دیگر ممکن است با خستگی، مشکلات گوارشی یا اضطراب اشتباه گرفته شوند.
البته وجود یکی از این علائم به معنی قطعی بودن بیماری قلبی نیست و تشخیص نهایی باید توسط پزشک انجام شود. با این حال، شناخت علائم مهم میتواند باعث شود فرد در زمان مناسب برای بررسی پزشکی اقدام کند.
۱. درد یا فشار در قفسه سینه
یکی از شناختهشدهترین علائم مشکلات قلبی، احساس درد، فشار، سنگینی یا فشردگی در قفسه سینه است.
این احساس ممکن است در مرکز یا سمت چپ قفسه سینه ایجاد شود و گاهی به صورت فشار یا سنگینی توصیف میشود. درد ممکن است چند دقیقه طول بکشد، برطرف شود و دوباره بازگردد.
برخی افراد ممکن است به جای درد شدید، احساس ناراحتی یا فشار خفیف داشته باشند.
اگر درد قفسه سینه شدید، ناگهانی یا همراه با علائم دیگری مانند تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع یا سرگیجه باشد، باید آن را جدی گرفت.
۲. تنگی نفس
تنگی نفس میتواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از مشکلات تنفسی گرفته تا کمخونی و اضطراب. با این حال، در برخی موارد میتواند با مشکلات قلبی نیز ارتباط داشته باشد.
اگر فرد هنگام فعالیتهای معمولی که قبلاً بهراحتی انجام میداده دچار تنگی نفس شود، بهتر است علت آن بررسی شود.
تنگی نفس در حالت استراحت یا تنگی نفس شدید و ناگهانی اهمیت بیشتری دارد و میتواند نیازمند ارزیابی فوری باشد.
۳. درد منتشرشونده به دست، شانه، پشت یا فک
گاهی درد ناشی از مشکلات قلبی فقط در قفسه سینه احساس نمیشود.
این ناراحتی ممکن است به یک یا هر دو دست، شانهها، پشت، گردن یا فک انتشار پیدا کند.
بهخصوص اگر این درد همزمان با فشار قفسه سینه، تنگی نفس، تهوع، تعریق یا ضعف ایجاد شود، نباید آن را صرفاً به گرفتگی عضلات نسبت داد.
۴. خستگی غیرعادی و شدید
همه خستگیها نشانه بیماری قلبی نیستند. کمبود خواب، استرس، تغذیه نامناسب و بسیاری از بیماریها میتوانند باعث خستگی شوند.
با این حال، خستگی شدید و غیرمعمول، بهخصوص زمانی که بدون دلیل مشخص ایجاد شده یا همراه با کاهش توانایی انجام فعالیتهای روزمره باشد، بهتر است بررسی شود.
در برخی افراد، بهخصوص زنان، علائم مشکلات قلبی ممکن است نسبت به تصویر کلاسیک درد شدید قفسه سینه متفاوت باشند و خستگی غیرعادی یکی از نشانههای قابل توجه باشد.
۵. تپش قلب یا ضربان نامنظم
احساس ضربان شدید، سریع، کوبنده یا نامنظم قلب را میتوان تپش قلب نامید.
تپش قلب ممکن است در اثر استرس، مصرف زیاد کافئین، کمبود خواب یا فعالیت بدنی ایجاد شود و همیشه نشانه بیماری قلبی نیست.
اما اگر تپش قلب مکرر باشد یا همراه با سرگیجه، ضعف، درد قفسه سینه، تنگی نفس یا احساس غش کردن ایجاد شود، باید مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.
۶. سرگیجه یا احساس غش کردن
سرگیجه دلایل بسیار متنوعی دارد و در بسیاری از موارد ارتباطی با قلب ندارد.
با این حال، کاهش ناگهانی جریان خون به مغز، اختلالات ریتم قلب یا برخی مشکلات قلبی میتوانند باعث سرگیجه یا احساس نزدیک بودن به غش شوند.
اگر فرد بهطور ناگهانی غش کند، بهخصوص اگر این اتفاق هنگام فعالیت یا ورزش رخ داده باشد، بررسی پزشکی اهمیت زیادی دارد.
۷. تورم پاها و مچ پا
تورم پاها و مچ پا میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود؛ از ایستادن طولانی و برخی داروها گرفته تا مشکلات کلیوی، کبدی یا وریدی.
در بعضی افراد، تجمع مایع در بدن میتواند با مشکلات قلبی و کاهش توانایی قلب در پمپاژ مؤثر خون مرتبط باشد.
اگر تورم مداوم است، بهتدریج افزایش پیدا میکند یا همراه با تنگی نفس و افزایش سریع وزن ایجاد شده است، بهتر است فرد توسط پزشک بررسی شود.
علائم قلبی در زنان ممکن است متفاوت باشد
یکی از نکات مهم درباره بیماریهای قلبی این است که علائم در همه افراد دقیقاً یکسان نیست.
در زنان ممکن است علاوه بر درد یا فشار قفسه سینه، علائمی مانند خستگی غیرمعمول، تهوع، تنگی نفس، درد پشت یا ناراحتی در فک نیز دیده شود.
به همین دلیل نباید تصور کرد که نبود درد شدید قفسه سینه به معنی نبود مشکل قلبی است.
علائم حمله قلبی که نیاز به اقدام فوری دارند
برخی علائم باید به عنوان وضعیت اورژانسی در نظر گرفته شوند.
درد یا فشار مداوم قفسه سینه، تنگی نفس شدید، تعریق سرد، تهوع، ضعف شدید، سرگیجه یا درد منتشرشونده به بازو، پشت، گردن یا فک میتوانند از علائم حمله قلبی باشند.
در چنین شرایطی نباید منتظر ماند تا علائم خودبهخود برطرف شوند. باید هرچه سریعتر با خدمات اورژانسی تماس گرفت.
